Η οστεοπόρωση εξελίσσεται χωρίς προειδοποιητικά συμπτώματα και πολλές φορές γίνεται αντιληπτή μόνο όταν έχει ήδη προκαλέσει κάταγμα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης, δύο ειδικοί επιστήμονες μιλούν στην εφ. «Πατρίς» για τους κινδύνους, τους παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση της νόσου και τη σημασία της πρόληψης. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι επιπτώσεις των οστεοπορωτικών καταγμάτων, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν, στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 86.000 κατάγματα ετησίως, ενώ η θνητότητα μετά από κάταγμα μηριαίου μπορεί να φτάσει το 30% μέσα στα δύο πρώτα μετεγχειρητικά χρόνια.
Μια νόσος που εξελίσσεται αθόρυβα, χωρίς προειδοποιητικά συμπτώματα, μέχρι να εκδηλωθεί μέσα από ένα κάταγμα, αποτελεί η οστεοπόρωση , αναδεικνύοντας τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης .
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Οστεοπόρωσης , που τιμάται σήμερα, οι ειδικοί που μιλούν στην εφ. «Πατρίς», κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, υπογραμμίζοντας ότι η πάθηση δεν αφορά αποκλειστικά τις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση , αλλά μπορεί να επηρεάσει και τους άνδρες , ακόμη και σε μικρότερες ηλικίες, όταν συνυπάρχουν επιβαρυντικοί παράγοντες.
Τα κατάγματα που συνδέονται με τη νόσο έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ασθενών , ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να αποβούν ακόμη και θανατηφόρα.
Αλεξάνδρα Φιλιπποπούλου, Eιδικός Ρευματολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών και Τέως Επιμελήτρια Β’, Δ’ΠΠΚ, ΠΓΝ Αττικόν
«Όταν υπερτερήσει η αποδόμηση, τότε εγκαθίσταται η νόσος»
Η Ιατρική ασχολήθηκε σοβαρά με την οστεοπόρωση μετά από το 1982, όταν σημειώθηκε παθολογικό κάταγμα κνήμης σε Σοβιετικό κοσμοναύτη, μόλις πάτησε το πόδι του στη γη στο Κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στο Καζακστάν.
Τότε παρατηρήθηκε ότι η πολύμηνη παραμονή των αστροναυτών σε διαστημικούς σταθμούς ( χωρίς την επίδραση της βαρύτητας) συσχετίστηκε με αυξημένη επίπτωση καταγμάτων σε κατά τα άλλα υγιείς ενήλικες.
Το οστό, ως ζωντανός ιστός βρίσκεται σε μια συνεχή διαδικασία ταυτόχρονης σύνθεσης και αποδόμησης . Όταν υπερτερήσει η αποδόμηση, τότε εγκαθίσταται η νόσος, η οποία ονομάζεται και σιωπηλή καθότι η οστεοπόρωση δεν πονάει.
Όταν αρχίζει ο πόνος, σημαίνει ότι το πορωτικό οστό έχει υποστεί κάταγμα.
Η οστική μας μάζα ( πυκνότητα ) αυξάνεται προοδευτικά όσο μεγαλώνουμε, μέχρι την ηλικία των 35 ετών οπότε και παρατηρείται η μέγιστη τιμή της.
Η Διατροφή, το Φύλο, η Φυλή, η μυϊκή άσκηση και η μη φυσιολογική λειτουργία διαφόρων οργάνων σώματος είναι παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την εμφάνιση ή όχι της νόσου.
Εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης και διαγιγνώσκεται μέσω της προληπτικής μέτρησης οστικής πυκνότητας και της λήψης ακτινογραφίας.
Η λήψη κορτιζόνης έχει ενοχοποιηθεί για πρωιμότερη εγκατάσταση της νόσου καθώς και νοσήματα όπως σακχαρώδης διαβήτης, υπερπαραθυρεοειδισμός, νεφρική ανεπάρκεια, ηπατική ανεπάρκεια, υπερθυρεοειδισμός και ρευματικά νοσήματα όπως πχ ρευματοειδής αρθρίτιδα, ψωριασική αρθρίτιδα, εντεροπαθητική αρθρίτιδα, αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα κα.
Η καθημερινή άσκηση ( περπάτημα σε ίσιο δρόμο με σωστά υποδήματα, κολύμβηση), η διακοπή του καπνίσματος ή και αλκοόλ καθώς και μια ισορροπημένη διατροφή όπου δεν ανεπαρκεί το ασβέστιο, μπορεί να μας βοηθήσουν να προλάβουμε την νόσο.
Η προληπτική μέτρηση οστικής πυκνότητας ( συνήθως σε 2 σημεία δηλαδή στην οσφυϊκή μοίρα σπονδυλικής στήλης και στο μη επικρατές ισχίο) είναι η προτιμότερη και η πιο διαδεδομένη μέθοδος διάγνωσης της νόσου.
Στέλιος Φουντουλάκης, Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος-Ειδικός μεταβολισμού και Διδάκτωρ Παν . Ιωαννίνων
«Οστεοπόρωση, η αόρατη νόσος που επηρεάζει και τα δύο φύλα»
Οστεοπόρωση είναι το νόσημα που χαρακτηρίζεται από διαταραχή της οστικής πυκνότητας και αρχιτεκτονικής με αποτέλεσμα την ελάττωση της αντοχής του οστού.
Η 20η Οκτωβρίου έχει οριστεί ως Παγκόσμια μέρα οστεοπόρωσης με στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού για την πρόληψη, διάγνωση και τη θεραπεία της, μια και ο οικονομικός και κοινωνικός αντίκτυπος των επακόλουθων καταγμάτων στις δυτικές κοινωνίες, είναι τεράστιος.
Στην Ελλάδα περίπου 86.000 άτομα παθαίνουν κάταγμα κάθε χρόνο , εκ των οποίων 15.000 στο μηριαίο οστό . Η θνητότητα των τελευταίων, τα 2 πρώτα μετεγχειρητικά χρόνια, αγγίζει το 30% .
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση μόνο, το ετήσιο κόστος των καταγμάτων είναι 37 δισεκατομμύρια ευρώ .
Εκτός της μετεμμηνοπαυσιακής οστεοπόρωσης που είναι η συχνότερη, υπάρχουν πολλά άλλα πιθανά αίτια οστεοπόρωσης (φάρμακα πχ κορτιζόνη, ενδοκρινικά, ρευματολογικά, ογκολογικά, ορθοπαιδικά, γαστρεντερολογικά, νεφρολογικά, αιματολογικά, νευρολογικά και γενετικά νοσήματα) σε γυναίκες αλλά πρέπει να τονιστεί και άνδρες κάθε ηλικίας , που πρέπει να διερευνηθούν.
Η βασική εξέταση με την οποία γίνεται έλεγχος, είναι η μέτρηση οστικής πυκνότητας με μέθοδο DEXA .
Πλεονεκτήματά της είναι η μικρή δόση ακτινοβολίας στην οποία εκτίθεται ο/η ασθενής και η σύντομη διάρκειά εκτέλεσης (5 λεπτά) .
Στην περίπτωση που αναδειχθεί οστεοπενία αλλά όχι οστεοπόρωση , ο δείκτης FRAX μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στο αν θα απαιτηθεί εξειδικευμένη θεραπεία ή όχι.
Πολλές φορές απαιτούνται και ακτινογραφίες. Η ανεύρεση κατάγματος χαμηλής βίας ή η απώλεια >5 εκ από το ύψος , σημαίνουν a priori οστεοπόρωση.
Ελέγχονται όλοι οι ενήλικες άνω των 65 ετών αλλά και μικρότερης ηλικίας 50-64 ή ακόμα και αν συνυπάρχουν άλλα νοσήματα ή φάρμακα που προδιαθέτουν σε οστεοπόρωση ή κάπνισμα, αλκοόλ, χαμηλό βάρος, πρώιμη εμμηνόπαυση, οικογενειακό ιστορικό και άλλα.
Η πρόληψη περιλαμβάνει διακοπή του αλκοόλ και του καπνίσματος, άσκηση και επαρκή πρόληψη ασβεστίου και βιταμίνης D .
Τέλος, η εξειδικευμένη θεραπεία , εφ’ όσον απαιτηθεί, αποτελείται από χάπια ή ενέσιμα σκευάσματα μετά από ιατρική αξιολόγηση και συζήτηση με την/ τον ασθενή.
Πηγή: patrisnews.com
