SlideShow Οικονομία

Ημερομηνία:

18/09/2026

Η ακρίβεια έχει αλλάξει μορφή . Δεν βρίσκεται πλέον μόνο στο ράφι του σούπερ μάρκετ, ούτε αποτυπώνεται αποκλειστικά στις τιμές των βασικών αγαθών. Το νέο μέτωπο που δοκιμάζει τις αντοχές των νοικοκυριών είναι η ενέργεια : το ρεύμα, τα καύσιμα κίνησης, το πετρέλαιο θέρμανσης και συνολικά το κόστος μετακίνησης και διαβίωσης, εν όψει και του χειμώνα που έρχεται.

Τα τελευταία χρόνια οι καταναλωτές έχουν βρεθεί αντιμέτωποι σε μια διαρκή αναμέτρηση με τις τιμές . Αρχικά ήταν η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η αναταραχή στις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου και πετρελαίου. Ακολούθησε η μετάδοση των αυξήσεων στα τρόφιμα, στις υπηρεσίες και στις καθημερινές δαπάνες. Παρά την αποκλιμάκωση σε ορισμένες κατηγορίες, η αίσθηση της πίεσης παραμένει, καθώς οι τιμές δεν επιστρέφουν στα επίπεδα πριν από την κρίση.

Το πρόβλημα σήμερα είναι ότι η ενέργεια λειτουργεί ως «πολλαπλασιαστής» κόστους. Όταν ανεβαίνει η τιμή στο πετρέλαιο, επηρεάζεται η μετακίνηση, η εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά οι τιμές των προϊόντων. Όταν αυξάνεται το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, η πίεση μεταφέρεται στις επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να απορροφήσουν μέρος του κόστους ή να το μετακυλίσουν στις τελικές τιμές.

Για τα ελληνικά νοικοκυριά , το ζήτημα είναι ακόμη πιο έντονο λόγω της μεγάλης συμμετοχής της ενέργειας στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ένα νοικοκυριό με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα δεν μπορεί εύκολα να περιορίσει βασικές δαπάνες όπως η θέρμανση, η μετακίνηση ή η κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος. Αυτό σημαίνει ότι κάθε νέα αύξηση στις διεθνείς τιμές δημιουργεί άμεσα αισθητή επιβάρυνση.

Η νέα άνοδος στις τιμές του πετρελαίου διεθνώς υπενθυμίζει και ένα διαχρονικό πρόβλημα: η ελληνική οικονομία παραμένει ευάλωτη στις εξωτερικές ενεργειακές αναταράξεις. Οι γεωπολιτικές κρίσεις, οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές, οι αποφάσεις των μεγάλων παραγωγών πετρελαίου και η κατάσταση στις διεθνείς αγορές μετατρέπονται πολύ γρήγορα σε κόστος για τον τελικό καταναλωτή.

Ταυτόχρονα, υπάρχει και μια δεύτερη διάσταση . Η πράσινη μετάβαση και η ανάγκη απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα αποτελούν μακροπρόθεσμη στρατηγική επιλογή, όμως για πολλούς πολίτες το ερώτημα παραμένει άμεσο: πώς θα μειωθεί ο λογαριασμός στο τέλος του μήνα; Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να αφορά μόνο την αλλαγή τεχνολογίας, αλλά πρέπει να συνοδεύεται από πολιτικές που επιτρέπουν στους κατοίκους αυτής της χώρας να συμμετέχουν σε αυτή.

Η συζήτηση, επομένως, δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο σε έκτακτες επιδοτήσεις κάθε φορά που εμφανίζεται μια νέα κρίση. Οι ενισχύσεις λειτουργούν ως προσωρινό «μαξιλάρι», αλλά δεν απαντούν στο βασικό ερώτημα: πώς μειώνεται μόνιμα το ενεργειακό κόστος για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις;

Η λύση περνά από έναν συνδυασμό παρεμβάσεων. Πρώτον , από μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα στα σπίτια. Η εξοικονόμηση ενέργειας μέσα από ανακαινίσεις, καλύτερη μόνωση και σύγχρονα συστήματα θέρμανσης μπορεί να μειώσει ουσιαστικά το κόστος σε βάθος χρόνου. Δεύτερον , από την επιτάχυνση επενδύσεων σε υποδομές που θα επιτρέψουν φθηνότερη και πιο σταθερή ενέργεια. Τρίτον , από την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας, ώστε οι καταναλωτές να έχουν περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη διαφάνεια.

Παράλληλα, χ ρειάζεται μια διαφορετική προσέγγιση στην εισοδηματική πολιτική . Η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην προσπάθεια συγκράτησης των τιμών και στους ελέγχους – όπου και αν γίνονται με αποτελεσματικότητα. Απαιτείται και ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης μέσα από καλύτερες αμοιβές, περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις και αύξηση της παραγωγικότητας.

Κάπως έτσι, το ζητούμενο, τελικά, δεν είναι μόνο να αντιμετωπιστεί η επόμενη αύξηση στο πετρέλαιο ή στο ρεύμα. Είναι να δημιουργηθεί ένα οικονομικό περιβάλλον όπου ένα νοικοκυριό δεν θα βρίσκεται διαρκώς σε κατάσταση άμυνας απέναντι στους λογαριασμούς του.

Η πραγματική μάχη κατά της ακρίβειας δεν θα κερδηθεί με μια ακόμη προσωρινή κυβερνητική παρέμβαση, αλλά με τη δημιουργία μιας οικονομίας όπου η ενέργεια θα είναι πιο προσιτή, τα σπίτια πιο αποδοτικά και τα εισοδήματα ικανά να ανταποκριθούν στο πραγματικό κόστος ζωής. Και κάπως έτσι, οι επερχόμενες εκλογές κουβαλούν τα σχετικά ερωτήματα και ο λαός θα πρέπει να δει ποιος μπορεί να δώσει τις πιο πειστικές απαντήσεις. Οπου, μεταξύ μας, δεν τρέφω και πολλές ελπίδες.

Πηγή: flamis.gr