Από τη μία βρίσκεσαι εσύ, που προσπαθείς να επαναφέρεις ώρες ύπνου, ξυπνητήρια, σχολικές τσάντες και μια κάποια τάξη στην καθημερινότητα.

Και από την άλλη μπορεί να βρίσκεται ένα παιδί που, όσο πλησιάζει το πρώτο κουδούνι, επαναλαμβάνει όλο και πιο έντονα: «Δεν θέλω να πάω σχολείο».

Η πρώτη σκέψη είναι εύκολη: πέρασε τόσο ωραία το καλοκαίρι που δεν θέλει να τελειώσει. Και ναι, μπορεί να είναι ακριβώς αυτό. Δεν είναι όμως πάντα τόσο απλό.

Η άρνηση ενός παιδιού να επιστρέψει στο σχολείο μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες και το σημαντικότερο δεν είναι να το πείσεις αμέσως ότι «θα περάσει τέλεια», αλλά να καταλάβεις τι ακριβώς προσπαθεί να σου πει πίσω από αυτό το «δεν θέλω».

Μπορεί απλώς να μη θέλει να τελειώσουν οι διακοπές

Ας ξεκινήσουμε από το πιο απλό. Για εβδομάδες το πρόγραμμα ήταν πιο χαλαρό, το πρωινό ξύπνημα πιθανότατα εξαφανίστηκε, υπήρχε περισσότερος ελεύθερος χρόνος και λιγότερα «πρέπει».

Η επιστροφή στο σχολείο σημαίνει ότι όλα αυτά αλλάζουν σχεδόν ταυτόχρονα.

Για ένα παιδί, λοιπόν, το «δεν θέλω να πάω» μπορεί να μη σημαίνει «δεν μου αρέσει το σχολείο», αλλά «δεν θέλω να χάσω αυτό που έχω τώρα». Σε αυτή την περίπτωση, λίγος χρόνος προσαρμογής και μια σταδιακή επιστροφή στη ρουτίνα μπορεί να κάνουν τη μετάβαση ευκολότερη.

Ίσως αγχώνεται για όσα δεν γνωρίζει ακόμα

Καινούργια τάξη, νέος/α δάσκαλος/α ή καθηγητές, διαφορετικές απαιτήσεις, πιθανώς νέα παιδιά στην τάξη. Ακόμη και όταν πρόκειται για το ίδιο σχολείο, κάθε Σεπτέμβριος κουβαλάει ένα μικρό κομμάτι αγνώστου.

Και αυτό που σε έναν ενήλικα μπορεί να μοιάζει με απλή αλλαγή, για ένα παιδί μπορεί να γεννά πραγματικό άγχος.

Αντί για ένα γενικό «μα γιατί δεν θέλεις;», δοκίμασε πιο συγκεκριμένες ερωτήσεις: «Υπάρχει κάτι που σε αγχώνει για την πρώτη μέρα;», «Τι θα ήθελες να ήξερες πριν πας;», «Υπάρχει κάτι που φοβάσαι ότι θα συμβεί;».

Μερικές φορές χρειάζεται απλώς η σωστή ερώτηση για να εμφανιστεί η πραγματική απάντηση.

Μπορεί το θέμα να είναι οι φίλοι και όχι τα μαθήματα

Το σχολείο δεν είναι μόνο τετράδια, διαγωνίσματα και εργασίες. Είναι ένας ολόκληρος κοινωνικός κόσμος και, ειδικά όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, όσα συμβαίνουν στις φιλίες τους μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το πώς αισθάνονται για την επιστροφή.

Ένας καβγάς πριν κλείσουν τα σχολεία, ο φόβος ότι ο καλύτερός του φίλος θα κάνει πλέον παρέα με κάποιον άλλο ή η αίσθηση ότι δεν ανήκει σε κάποια παρέα μπορούν να κάνουν το πρώτο κουδούνι πολύ λιγότερο συναρπαστικό.

Αν η αντίδρασή του είναι πιο έντονη από ό,τι συνήθως, αξίζει να διερευνήσεις ήρεμα πώς αισθάνεται για τα παιδιά που θα συναντήσει ξανά.

Πίσω από την άρνηση μπορεί να υπάρχει δυσκολία με τα μαθήματα

Ένα παιδί που δυσκολεύτηκε την προηγούμενη χρονιά μπορεί να μη σκέφτεται «έρχεται ο Σεπτέμβριος». Μπορεί να σκέφτεται «θα αρχίσω πάλι να μην καταλαβαίνω», «θα γράψω άσχημα» ή «οι άλλοι θα τα καταφέρνουν καλύτερα από εμένα».

Ο φόβος της αποτυχίας δεν εκφράζεται πάντα ξεκάθαρα. Μερικές φορές εμφανίζεται ως γκρίνια, εκνευρισμός, αναβλητικότητα ή ένα απόλυτο «δεν θέλω σχολείο».

Εδώ χρειάζεται να νιώσει ότι οι δυσκολίες του δεν αποτελούν προσωπική αποτυχία και ότι, αν κάτι το δυσκολεύει, υπάρχει τρόπος να ζητήσει και να πάρει βοήθεια.

Υπάρχει και το ενδεχόμενο να έχει συμβεί κάτι πιο σοβαρό

Αν η άρνηση είναι ξαφνική, πολύ έντονη ή συνοδεύεται από φόβο για συγκεκριμένο πρόσωπο ή κατάσταση, δεν είναι κάτι που χρειάζεται να προσπεράσεις ως «γκρίνια».

Προβλήματα στις σχέσεις με άλλα παιδιά, εκφοβισμός ή μια δυσάρεστη εμπειρία στο σχολικό περιβάλλον μπορεί να βρίσκονται πίσω από την αλλαγή της συμπεριφοράς του.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που δεν θέλει να επιστρέψει στο σχολείο βιώνει κάτι τέτοιο. Σημαίνει όμως ότι μια επίμονη και ασυνήθιστα έντονη αντίδραση αξίζει την προσοχή σου.

Μην προσπαθήσεις να «διορθώσεις» το συναίσθημά του αμέσως

Όταν ακούς «δεν θέλω να πάω σχολείο», είναι δελεαστικό να απαντήσεις αμέσως: «Μα θα δεις τους φίλους σου», «μια χαρά θα περάσεις» ή «όλα τα παιδιά πάνε σχολείο».

Το πρόβλημα είναι ότι έτσι μπορεί να κλείσεις τη συζήτηση πριν καν μάθεις τι την προκάλεσε.

Μια απλή απάντηση όπως «Καταλαβαίνω ότι δεν θέλεις. Θέλεις να μου πεις τι σε δυσκολεύει περισσότερο;» αφήνει πολύ περισσότερο χώρο στο παιδί να μιλήσει χωρίς να αισθανθεί ότι πρέπει να αποδείξει πως έχει λόγο να νιώθει έτσι.

Πότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή;

Μερική γκρίνια πριν από την επιστροφή στη σχολική ρουτίνα δεν είναι παράξενη.

Αν όμως το άγχος επιμένει, γίνεται εντονότερο ή αρχίζει να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα του παιδιού -για παράδειγμα τον ύπνο, το φαγητό, τη διάθεση ή τη δυνατότητά του να πάει πράγματι στο σχολείο- τότε αξίζει να συζητήσεις με το σχολείο και, εφόσον χρειάζεται, με έναν ειδικό ψυχικής υγείας παιδιών.

Γιατί τελικά το «δεν θέλω να γυρίσω στο σχολείο» δεν είναι πάντα το πρόβλημα. Μερικές φορές είναι απλώς ο τρόπος που έχει ένα παιδί να σου δείξει ότι υπάρχει ένα πρόβλημα που ακόμη δεν ξέρει πώς να σου περιγράψει.

Πηγή: flamis.gr