Πόσο εύκολο είναι να χάσει κανείς την επαφή με τον πραγματικό του εαυτό, προσπαθώντας να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καθημερινότητας; Η Ψυχολόγος και Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια Αναστασία Γαβρίλη μιλά για τις αθέατες πλευρές της ψυχικής δυσκολίας, τη σημασία της αναζήτησης βοήθειας, την πίεση που βιώνουν οι νέοι και τη δύσκολη αλλά ουσιαστική διαδρομή προς την αυτογνωσία και την εσωτερική ισορροπία.

Του Άγγελου Χαράλαμπου Μ. Τσιπολίτη *

Η ψυχική δυσκολία δεν έχει πάντα εμφανή σημάδια. Μπορεί να κρύβεται πίσω από μια κανονική καθημερινότητα, μια επαγγελματική συνέπεια, μια οικογένεια που λειτουργεί, ένα χαμόγελο που δεν αφήνει να φανεί τι συμβαίνει όταν κλείνει η πόρτα του σπιτιού.

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο δύσκολα σημεία στην κατανόηση της ψυχικής υγείας: ότι αυτό που βλέπουμε δεν είναι πάντοτε αυτό που βιώνει ο άνθρωπος.

Πότε μια δύσκολη περίοδος παύει να είναι απλώς μια δύσκολη περίοδος; Γιατί εξακολουθεί να υπάρχει ντροπή γύρω από την αναζήτηση ψυχολογικής βοήθειας; Και πόσο εύκολο είναι τελικά να χάσει κανείς την επαφή με τον εαυτό του, προσπαθώντας να ανταποκριθεί σε όλα όσα απαιτεί η καθημερινότητα;

Η Αναστασία Γαβρίλη είναι Ψυχολόγος και Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεύτρια. Είναι απόφοιτη Ψυχολογίας του Κρατικού Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, έχει ολοκληρώσει μεταπτυχιακές σπουδές στην Ειδική Αγωγή και έχει μετεκπαιδευτεί στην Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία, με εξειδίκευση στην ατομική ψυχοθεραπεία ενηλίκων, την ψυχοθεραπεία εφήβων και την Ψυχαναλυτική Ψυχοθεραπεία Ζεύγους.

Η επαγγελματική της προσέγγιση βασίζεται στην ψυχαναλυτική σκέψη και στη βαθύτερη κατανόηση της ψυχικής ζωής και των ανθρώπινων σχέσεων.

Στη συζητητή μας, μιλά για τις δυσκολίες που συχνά δεν φαίνονται, για την ανάγκη του ανθρώπου να ζητήσει βοήθεια χωρίς να αισθάνεται ότι αποτυγχάνει και για τον χρόνο που χρειάζεται ώστε να μπορέσει να κατανοήσει βαθύτερα τον εαυτό του.

Μιλά ακόμη για τους νέους ανθρώπους, την πίεση της εικόνας και των προτύπων που προβάλλονται καθημερινά, αλλά και για τη θεραπευτική σχέση ως έναν χώρο εμπιστοσύνης και ασφάλειας.

Και ίσως το πιο ουσιαστικό ερώτημα να βρίσκεται τελικά εκεί όπου δεν υπάρχει μια εύκολη απάντηση: στη δυνατότητα του ανθρώπου να συναντήσει τον πραγματικό εαυτό του.

Πώς καταλαβαίνουμε ότι αυτό που περνάμε δεν είναι απλώς μια «δύσκολη περίοδος», αλλά ότι χρειαζόμαστε βοήθεια;

«Μια δύσκολη περίοδος είναι μέρος της ζωής και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι χρειάζεται κάποιος θεραπεία. Όταν όμως αυτό που βιώνουμε επιμένει, επηρεάζει τις σχέσεις μας, την καθημερινότητά μας, τον ύπνο, τη διάθεση ή την ικανότητά μας να χαιρόμαστε, τότε ίσως αξίζει να αναζητήσουμε βοήθεια.

Κάποιες φορές, μάλιστα, το πιο σημαντικό σημάδι είναι ότι δεν καταλαβαίνουμε πια τι μας συμβαίνει. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να δημιουργήσει έναν χώρο όπου αυτό που μας δυσκολεύει μπορεί για πρώτη φορά να αποκτήσει νόημα».

Γιατί ακόμα και σήμερα πολλοί άνθρωποι ντρέπονται να πουν ότι επισκέπτονται ψυχολόγο;

«Γιατί η ψυχική δυσκολία συχνά εξακολουθεί να βιώνεται ως αδυναμία. Υπάρχει ακόμη η ιδέα ότι πρέπει να τα καταφέρνουμε μόνοι μας και ότι το να ζητήσουμε βοήθεια σημαίνει πως δεν είμαστε αρκετά δυνατοί.

Όμως το να αναγνωρίσει κανείς ότι κάτι μέσα του χρειάζεται φροντίδα δεν είναι αδυναμία. Είναι μια μορφή επίγνωσης και ευθύνης απέναντι στον εαυτό του».

Μπορεί ένας άνθρωπος να φαίνεται απολύτως καλά στους γύρω του και μέσα του να καταρρέει;

«Βεβαίως. Ο άνθρωπος μπορεί να συνεχίζει να εργάζεται, να φροντίζει την οικογένειά του, να χαμογελά και να ανταποκρίνεται σε όλα όσα του ζητά η ζωή, ενώ εσωτερικά να αισθάνεται πολύ διαφορετικά.

Όταν κλείνει η πόρτα του σπιτιού, ο άνθρωπος περνά σε έναν διαφορετικό κόσμο, όπου μπορεί να αφεθεί. Και τη στιγμή που συμβαίνει αυτό, μπορεί να βγουν στην επιφάνεια όλα όσα έχει καταπιέσει μέσα στην προηγούμενη φάση της ημέρας.

Μπορεί να εμφανιστούν δυσάρεστες σκέψεις, δύσκολα συναισθήματα, ακόμη και μια έντονη αίσθηση μοναξιάς ή κενού.

Για τους ανθρώπους που βιώνουν μια τέτοια πραγματικότητα, είναι σημαντικό να υπάρχει ένα υποστηρικτικό περιβάλλον και να μπορούν να ζητήσουν βοήθεια όταν βλέπουν ότι δεν μπορούν να τη διαχειριστούν μόνοι τους ή ακόμη και μέσα από μια συζήτηση με έναν φίλο.

Είναι σημαντικό να μπορούν να απευθυνθούν σε έναν ειδικό και να πάρουν τη βοήθεια που χρειάζονται».

Τι βλέπετε να δυσκολεύει περισσότερο σήμερα τους νέους ανθρώπους στην ψυχική τους υγεία;

«Νομίζω ότι ένας σημαντικός παράγοντας είναι η πίεση να ότι απέναντί του υπάρχει κάποιος που μπορεί να ακούσει όσα φέρνει, χωρίς να τον κρίνει.

Και ίσως αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που έχω μάθει: ότι πολλές φορές, πριν μπορέσει ένας άνθρωπος να αλλάξει, χρειάζεται πρώτα να νιώσει ότι μπορεί να υπάρξει με ασφάλεια όπως πραγματικά είναι».

Ποια ερώτηση θα θέλατε να σας κάνουν περισσότερο οι άνθρωποι, αλλά συνήθως δεν σας την κάνουν;

δημιουργήσουν πολύ γρήγορα μια εικόνα του ποιοι είναι και τι αξίζουν.

Βλέπουν συνεχώς πρότυπα επιτυχίας, εμφάνισης, σχέσεων και ζωής και συχνά αισθάνονται ότι πρέπει να ανταποκριθούν σε όλα άμεσα.

Όταν η πραγματικότητα δεν ταιριάζει με αυτή την εικόνα, μπορεί να εμφανιστεί έντονη απογοήτευση ή αίσθηση ανεπάρκειας.

Χρειάζεται χρόνος για να μπορέσει ένας νέος άνθρωπος να ανακαλύψει ποιος πραγματικά είναι, πέρα από αυτό που βλέπει στον παραμορφωτικό καθρέφτη της showbiz και των κοινωνικών προτύπων που προβάλλονται καθημερινά».

Τι έχετε μάθει εσείς ως ψυχολόγος από τους ανθρώπους που έχετε συναντήσει όλα αυτά τα χρόνια;

«Έχω μάθει ότι πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει μια ιστορία που δεν φαίνεται με την πρώτη ματιά.

Έχω μάθει επίσης πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει ένας χώρος ασφάλειας και μη κριτικής, μέσα στον οποίο ο άνθρωπος μπορεί να νιώσει ότι μπορεί να μιλήσει ελεύθερα και να είναι ο εαυτός του.

Η θεραπευτική σχέση και η θεραπευτική διαδικασία στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στην εμπιστοσύνη. Χρειάζεται χρόνος για να χτιστεί και χρειάζεται ο άνθρωπος να αισθανθεί

« ‘‘Θα μπορέσω κάποτε να έρθω σε επαφή με το πραγματικό κομμάτι του εαυτού μου;’’

Νομίζω ότι αυτή είναι μια πολύ σημαντική ερώτηση. Είναι σημαντικό ο άνθρωπος να μπορέσει να κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση, προς την εσωτερική ανακάλυψη και τη συνάντηση με τον εαυτό του, όσες δυσκολίες κι αν έχει αυτή η διαδρομή.

Οι δυσκολίες είναι διαφορετικές για τον καθένα, όπως διαφορετικός είναι και ο δρόμος που χρειάζεται να διανύσει.

Αυτό που έχει σημασία είναι να μπορέσουμε να κινηθούμε προς τα εκεί: προς μια βαθύτερη γνωριμία με τον εαυτό μας και προς μια πραγματική συνάντηση μαζί του».

*Απόφοιτος Ψυχολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

[email protected]

Πηγή: patrisnews.com