Την Δευτέρα 4 Νοεμβρίου στο θέατρο "Όροφως" ανεβαίνει η παράσταση "Αναφορά στον Γκρέκο" του Νίκου Καζαντζάκη. Στην παράσταση πρωταγωνιστεί ο Τάκης Χρυσικάκος, που ερμηνεύει τον Νίκο Καζαντζάκη και πρόσωπα του έργου του και συνομιλεί με τους πρωταγωνιστές του, τον Καπετάν Μιχάλη, τον Αλέξη Ζορμπά, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο και την ωραία Ελένη του Ομήρου!
Μια παράσταση, που μέσα από τους ήρωες των έργων του Νίκου Καζαντζάκη και τις εξομολογήσεις του (στον παππού του, όπως αποκαλεί τον Ελ Γκρέκο) συναντάμε το μεγαλείο της Ελλάδας και το ανυπόταχτο πνεύμα του ίδιου του συγγραφέα.

Με αφορμή την παρουσία του στην Πάτρα ο ηθοποιός μίλησε στο AchaiaNews. gr για την παράσταση και για τον ρόλο που καλείται να ενσαρκώσει.  

"Η «αναφορά στον Γκρέκο» είναι μια δουλειά που είχα κάνει πριν 10 χρόνια. Πρόκειται για μια τεράστια έρευνα με τη βοήθεια της περιφέρειας Κρήτης και μάλιστα έκανα και μια συνεργασία συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης τότε. Ήταν μια εμπειρία τεράστια και μαγευτική και γνώρισε μεγάλη επιτυχία. Τώρα, μετά από 10 χρόνια, αποφάσισα πάλι να ασχοληθώ.

-Για ποιο λόγο μετά από 10 χρόνια;

Το έργο του μεγάλου στοχαστή του Καζαντζάκη και ιδιαίτερα η αναφορά στο Γκρέκο όπου, όπως μας λέει ο ίδιος, είναι με τη στρατιωτική έννοια. Δηλαδή αναφέρω τη ζωή μου. ( όπως βγαίνει ένας στρατιώτης και κάνει αναφορά και μιλάει στον λοχαγό του). Έτσι λοιπόν και ο Καζαντζάκης αναφέρεται στον άλλο πρόγονό του, τον Έλληνα Θεοτοκόπουλο, τον Ελ Γκρέκο, τον οποίο μάλιστα ονομάζει και παππού. Αναφέρει τη ζωή του, του λέει: να πώς πολέμησα να τι έκανα. Και αν δεις ότι τα έκανα σωστά το μόνο που ζητάω από σένα είναι δώσε μου την ευχή σου.

- Μέσα από την συγκεκριμένη παράσταση γνωρίζουμε τον Καζαντζάκη;
Βεβαίως. Μέσα εκεί υπάρχει και η φιλοσοφία του Καζαντζάκη. Υπάρχουν όμως και κομμάτια φορτισμένα πολύ συναισθηματικά . Όταν ήταν μικρός το πρώτο σκίρτημα της γυναίκας. Η τρομερή σχέση του με τον Ζορμπά. Δηλώνει μάλιστα δηλώνει πόσο μετάνιωσε να τα πετάξει όλα και να ακολουθήσει το Ζορμπά.
Είναι ένα έργο απόλυτα φορτισμένο και από τις σκέψεις και τα συναισθήματα του Καζαντζάκη και βεβαίως από το απίστευτο χιούμορ που διέθετε. Το έργο αυτό μας δίνει τη δυνατότητα να καταλάβουμε ποιος πραγματικά ήταν ο Καζαντζάκης. Μάλιστα δεν θα ξεχάσω μια στιγμή πολύ ωραία. Όταν έκανα μια παράσταση στο Ηράκλειο που με κάλεσαν μετά να πιούμε ένα καφέ οι καθηγητές του Γυμνασίου και Λυκείου. Ηρακλείου και μου είπανε ότι επιτέλους καταλάβαμε τι ήταν αυτός ο Καζαντζάκης με αυτή την παράσταση που είδαμε. Απομυθοποιημένος από αυτό το στοιχείο, το ηρωικό που πολλοί του δίνουν .

-Είναι κάποιες στιγμές που έχετε ξεχωρίσει με αφορμή την συγκεκριμένη παράσταση;
Κορυφαίες στιγμές ήτανε όταν μας κάλεσε το τμήμα πολιτισμού του Ευρωκοινοβουλίου που πήγαμε και παίξαμε στις Βρυξέλλες. Επίσης με πρωτοβουλία του Δήμου Ηρακλείου όταν παίξαμε στον τάφο του Καζαντζάκη. Ήταν η μοναδική παράσταση -εκδήλωση που έχει γίνει ποτέ καθώς είναι ένας χώρος ο αρχαιολογικής αξίας. Πήρε την άδεια ο δήμος Ηρακλείου και παίξαμε. Αυτές ήταν στιγμές με ιδιαίτερη φόρτιση.

-Πόσο έχει επηρεάσει τον Τάκη Χρυσικάκο αυτή η παράσταση;
Δουλεύοντας την αναφορά στον Γκρέκο –και είναι κάτι που σπάνια συμβαίνει στο θέατρο- διαπίστωσα ότι οι σκέψεις του Καζαντζάκη ήταν και βαθύτερες δικές μου σκέψεις. Ξαφνικά έγινε μια απόλυτη ταύτιση. Δηλαδή εγώ δεν παίζω τον Καζαντζάκη. Μιλάω και λέω πράγματα που ήταν φυλαγμένα βαθιά στις δικές μου σκέψεις. Σπάνια συμβαίνει στο θέατρο. Να μην ερμηνεύεις αλλά να είσαι αυτό που παίζεις.

-Αν ζούσε σήμερα. Το 2024 ο Καζαντζάκης. Πώς λέτε ότι θα σχολίαζε την καθημερινότητά μας, την επικαιρότητα; Πώς θα ένιωθε;
Κοιτάξτε το κύριο γνώρισμα του Καζαντζάκη είναι ότι είναι ερευνητής. Πριν καταλήξει να είναι χριστιανός, γνώρισε όλες τις θρησκείες. Επίσης, γνώρισε και όλα τα πολιτικά συστήματα. Επί Βενιζέλου ασχολήθηκε και με την πολιτική του, τον είχε διορίσει υπουργό. Γνώρισε λοιπόν τα πράγματα από μέσα. Αυτό που θα έκανε σήμερα ο Καζαντζάκης θα ήταν να ψάξει και να βρει τις αιτίες και από εκεί και πέρα τα στοιχεία που θα γεννούσαν το καινούργιο. Γιατί αυτό έκανε πάντα ο Καζαντζάκης. Σαν ερευνητής, έψαχνε να βρει το καινούριο και να το διανθίσει αυτός με την σκέψη και τον προβληματισμό του. Νομίζω ότι αυτό θα έκανε.

- Εσείς κύριε Χρυσικάκο τι λέτε για την καθημερινότητά μας; Για όλα αυτά που βιώνουμε και τα έχουμε χαρακτηρίσει και ως πρωτόγνωρα για την ελληνική κοινωνία;
Οι εποχές αλλάζουνε κι εγώ είμαι ένας άνθρωπος που έχω γνωρίσει αρκετά στη ζωή μου, 50 χρόνια στο θέατρο πάνω στο σανίδι. Ζούμε σε μια εποχή όντως δύσκολη. Θα τη χαρακτήριζα μια αντιπνευματική εποχή. Μεγάλα πνευματικά γεγονότα δεν συμβαίνουν αυτή την εποχή. Είχανε συμβεί στο παρελθόν με αποκορύφωμα τη δεκαετία του 60. Βλέπουμε ότι απόρροια αυτής της πνευματικής πτώσης είναι το γεγονός ότι δεν υπάρχουνε και ηγέτες. Ούτε πνευματικοί, ούτε πολιτικοί. Διαπιστώνουμε ότι υπάρχει μια ένδεια . Οι πνευματικοί άνθρωποι στην εποχή μας, για κάποιο λόγο, δεν ξέρω ποιον σωπαίνουν, ή σχεδόν αρνούνται να εμφανιστούν.

Υπάρχει λόγος;
Διακρίνω ότι ένας λόγος είναι αυτή η τρομακτική ευκολία, η οποία υπάρχει στο διαδίκτυο, όπου ο καθένας κρίνει μέσα από την ανωνυμία τους πάντες και τα πάντα. Εικάζω ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν θέλουν να μπουν μέσα σε αυτό το …καζάνι του Διαδικτύου. Αρνούνται.

Υπάρχει ελπίδα;
Η ελπίδα δεν έχει χαθεί. Υπάρχει. Βλέπω, στο χώρο το δικό μας ας πούμε ότι νέα παιδιά αγωνίζονται, προσπαθούν. Παίρνουν έργα καθιερωμένα και τα ανεβάζουν με ένα δικό τους τρόπο, για να μιλήσουνε μέσα από αυτά. Να μιλήσουν για την εποχή τους και να πούν πράγματα. Εγώ αυτό όσο και αν μου ξενίζει δεν το απορρίπτω. Το θεωρώ ότι είναι αναγκαίο. Και θεωρώ ότι αυτοί οι άνθρωποι δεν μένουν σε κάτι το οποίο έχει προϋπάρξει, αλλά ψάχνουν. Αυτό το ψάξιμο κάπου θα βγάλει.

-Στις αρχές του Νοεμβρίου θα βρίσκεστε στην Πάτρα, μια πόλη γνωστή σε εσάς
Έχω συνεργαστεί με το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας με τον φίλο Σταύρο Τσακίρη. Είναι εμπειρία ζωής και τρομακτική συγκίνηση να κάνεις πρόβες στον Απόλλωνα σε αυτό το καταπληκτικό θέατρο. Είναι κάτι που δεν ξεχνιέται. Από την άλλη στην Πάτρα έχω πολλούς φίλους. Έρχομαι λοιπόν στην Πάτρα με μια ανοιχτή αγκαλιά.