Ο ωφέλιμος χρόνος μιας γέφυρας που έχει κανονική συντήρηση και δεν παρουσιάζει δομικά προβλήματα είναι περίπου 100 χρόνια. Ομως στην Ελλάδα τα τελευταία 15 χρόνια που τα έργα των μεγάλων οδικών παραχωρήσεων έχουν περάσει σε ιδιώτες, οι γέφυρες που κατεδαφίζονται για λόγους οδικής ασφάλειας είναι ηλικίας 20 και 25 ετών ή ακόμη και 12 ετών στην περίπτωση της γέφυρας της Πάχης στα Μέγαρα!

Κάτι που, όπως παραδέχονται έμπειροι μηχανικοί, δείχνει ότι η κατασκευή ήταν πλημμελής και την ευθύνη έχουν ο εργολάβος αλλά και οι υπηρεσίες του Δημοσίου που την επέβλεψαν. Στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει και η διερεύνηση της υπόθεσης της γέφυρας 603 που χρειάστηκε να κατεδαφιστεί σε προγραμματισμένη επιχείρηση στην Περιμετρική της Πάτρας (στα Μποζαΐτικα) την περασμένη Κυριακή, με την τραγική απώλεια ενός ανθρώπου και με άλλους οκτώ τραυματίες.

Η γέφυρα έπεσε όχι γιατί δεν άντεξε στον χρόνο, αλλά γιατί η κατασκευαστική κοινοπραξία του αυτοκινητόδρομου Ελευσίνα-Κόρινθος-Πάτρα, στον οποίο εντάσσεται το έργο, έκρινε ότι τα προβλήματα στατικότητας ήταν τόσο σοβαρά που απαιτούνταν η αντικάταστασή της.

Δυστυχώς, όμως σύμφωνα με το ρεπορτάζ από το "protothema.gr", μια κατεδάφιση ρουτίνας είχε τραγική κατάληξη και αποκάλυψε όχι μόνο τις πλημμέλειες στην περιφρούρηση του έργου, αλλά κακοτεχνίες και βλάβες που συνοδεύουν τα παλιά τεχνικά έργα του εθνικού και περιφερειακού οδικού δικτύου και εγκυμονούν σοβαρά προβλήματα ασφάλειας. Αρμόδια πηγή με μεγάλη γνώση των τεχνικών χαρακτηριστικών της επίμαχης γέφυρας, που κατασκευάστηκε από την Κ.Ι. Σαραντόπουλος πριν από περίπου 25 χρόνια και ανακατασκευάζεται σήμερα από την ΑΒΑΞ, αναφέρει ότι αρχικά εξετάστηκε από τις υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών η ενίσχυση του έργου.

Καθώς όμως έλειπε πάνω από το 50% του οπλισμού κάμψης της γέφυρας, επιλέχθηκε το γκρέμισμα αφού εκτιμήθηκε ότι η δεύτερη επιλογή θα κόστιζε περισσότερο. «Κάποιος δεν είχε βάλει τα σίδερα σωστά και αυτό είναι κάτι που δεν θεραπεύεται», επισημαίνει η ίδια ενημερωμένη πηγή, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι εργολάβοι «έκλεψαν από τα σίδερα»! Τα προβλήματα στη γέφυρα της Περιμετρικής της Πάτρας εντοπίστηκαν επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και το 2021 το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αποφάσισε το γκρέμισμα του έργου με μια συνολική εργολαβία 6,5 εκατ. για την επισκευή δύο γεφυρών.

Το έργο αυτό όπως και η γέφυρα της ΑΤΤΕΝΕ που βρίσκεται στην ίδια περιοχή είχαν βαθμολογηθεί πολύ χαμηλά με βάση το εγχειρίδιο της παραχώρησης με το οποίο αξιολογούνται τα τεχνικά έργα του οδικού άξονα.

Η ίδια πηγή κάνει λόγο για μεγάλη αμέλεια του εργολάβου που την κατασκεύασε. «Μπορεί να μην είναι σωστοί οι αρμοί μιας γέφυρας, μπορεί επίσης να μην έχουν τοποθετηθεί σωστά τα εφέδρανα, αυτό θεραπεύεται υπό κάποιες προϋποθέσεις και έχει συμβεί σε κάποιες γέφυρες». Το να κάνεις όμως εκπτώσεις στον οπλισμό εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους και συνδέεται στις κατασκευές με μία περίοδο μεγάλων εκπτώσεων που άφησε πίσω της έργα-κουφάρια, ημιτελείς υποδομές ή επικίνδυνες κατασκευές.

Μια αντίστοιχη περίπτωση ήταν η γέφυρα της Πάχης, η οποία κατασκευάστηκε από την Τεχνοδομή της οικογένειας Τραυλού στα μέσα περίπου της δεκαετίας του ’90 και χρειάστηκε να κατεδαφιστεί ως επικίνδυνη το 2008!

Πλήθος κακοτεχνιών και επεμβάσεων
Case study πάντως για τους ειδικούς συνιστά η επισκευή δύο ακόμη δίδυμων γεφυρών ανατολικά της Παράκαμψης των Πατρών που κατασκευάστηκαν πριν από λίγα χρόνια από την ΑΤΤΕΝΕ και παρουσίασαν σοβαρά προβλήματα στατικής λειτουργίας.

Σύμφωνα με την τεχνική έκθεση επιθεώρησης του έργου που εκπονήθηκε από το μελετητικό γραφείο ΔΟΜΗ, διαπιστώθηκαν «σοβαρές βλάβες των εγκάρσιων προεντεταμένων διαφραγμάτων της ανωδομής της γέφυρας και συγκεκριμένα θραύση σκυροδέματος, ρωγμές μεγάλου ανοίγματος, αποδιοργανωμένα και αποχωρισμένα τεμάχια σκυροδέματος, ράβδοι οπλισμού που έχουν αστοχήσει σε εφελκυσμό, αποκάλυψη μερικών από τους σωλήνες των εγκάρσιων τενόντων προέντασης κ.ά». Μηχανικοί που συμμετείχαν στην επιθεώρηση της γέφυρας αναφέρουν με μεγάλη τους έκπληξη ότι στο εσωτερικό του έργου διαπιστώθηκε πως κάποια από τα διαφράγματα ήταν σπασμένα. Αυτό σημαίνει ότι βρισκόταν σε κίνδυνο η σεισμική μόνωση του έργου και ότι η γέφυρα δεν θα ανταποκρινόταν σωστά σε έναν ενδεχόμενο σεισμό, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για μια σεισμογενή περιοχή όπως η Πάτρα.

«Πρόκειται για μεγάλη κακοτεχνία και μάλιστα επικίνδυνη, διότι ήταν εν γνώσει τους τι είχε συμβεί». Οπως διευκρινίζεται, ο εργολάβος είχε τοποθετήσει «μπουντέλια» (σιδερένιοι πάσσαλοι στήριξης) για να υποβαστάξουν τη γέφυρα! Σαν να λέμε ότι κατέπεσε μια πόρτα στο σπίτι μας και εμείς βάζουμε ένα ξύλο για να τη στηρίξει να μην πέσει! Το εντυπωσιακό στοιχείο με το έργο είναι ότι η τεχνική εταιρεία που το κατασκεύασε την περίοδο 2002-2004 είναι μια ανενεργή τεχνικά επιχείρηση, με έσοδα το 2021 και το 2022 μόλις 1.200 ευρώ και ζημίες πάνω από 99.000 ευρώ.

Ομως η ίδια η τεχνική εταιρεία έχει κερδίσει μια δικαστική απόφαση στο Διοικητικό Εφετείο Πατρών εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία της αναγνωρίστηκε η καταβολή αποζημίωσης για claims (διεκδικήσεις) ενός τεράστιου ποσού που εκκρεμεί η είσπραξή του.