Ανθρώπινες φιγούρες με …έντονες εκφράσεις θα μπορούσε να είναι ο τίτλος της τελευταίας δουλειάς της Πατρινής ζωγράφου Τίνας Κόντογλη. Αυτή την περίοδο συναντάμε την ζωγράφο στην Cube Gallery, στην Πάτρα με την έκθεση Once upon a time

Τα θέματα των έργων της πραγματεύονται ζητήματα που αφορούν κάθε άνθρωπο κατά τη διάρκεια της ζωής του, όπως ο έρωτας, η απώλεια, η εγκατάλειψη, η απομόνωση, η ματαίωση και η αγάπη. Με βάση τα παραπάνω και με αφετηρία τα ίδια τα έργα, ο κάθε θεατής ξεχωριστά καλείται να ξεκινήσει το δικό του ταξίδι στον χρόνο του εαυτού και να ανακαλύψει παράλληλους δρόμους που συνθέτουν τη δική του ζωή.

…Πάμε να γνωρίσουμε την Τίνα Κόντογλη

-Κ. Κόντογλη δυο …λόγια για την έκθεση Once upon a time

Η έκθεση με τίτλο 'Once Upon A Time ', πραγματοποιείται αυτή τη χρονική περίοδο στην πόλη της Πάτρας, στην Cube Gallery (Μιαούλη 39) της Λιάνας Ζωζά, η οποία έχει αναλάβει και την επιμέλειά της. Θα ήθελα σε αυτό το σημείο, να την ευχαριστήσω για την εξαιρετική συνεργασία που μου έδωσε χαρά αλλά και για την φιλοξενία των έργων μου.
Πρόκειται για μία έκθεση που περιλαμβάνει 20 έργα των 2 τελευταίων ετών και κάποια επιπλέον που λειτούργησαν ως προπομποί αυτής της ενότητας.

-Ποιο ήταν το πρώτο έναυσμα για την ενασχόληση με την ζωγραφική;

Δεν ήταν ακριβώς έναυσμα γιατί ξεκίνησε μη συνειδητά σε μικρή ηλικία. Θα έλεγα ότι ήταν περισσότερο μία φυσική κατάσταση καθώς κάθε παιδί έχει την τάση να παίρνει κάτι όπως ένα ξύλο να σχεδιάσει στο χώμα, ένα μολύβι για να γράψει σε ενα χαρτί αυτόματα, ένα χρώμα να πειραματιστεί, να εξερευνήσει. Δεν έχω μνήμη από τον τρόπο που ξεκίνησε η ενασχόληση, ξέρω μόνο πως δεν σταμάτησε ποτέ από τότε.

-Ποιες είναι οι βασικές καλλιτεχνικές επιρροές σας;

Έχει τύχει να το απαντήσω και σε προηγούμενη συνέντευξη και πιστεύω ότι είναι και το πιο ειλικρινές. Είναι αναρίθμητες οι καλλιτεχνικές επιρροές και ίσως θα ήταν άδικο να τις κατηγοριοποιήσω σε βασικές και μη. Από κάθε εικόνα κάθε έργου που παρακολουθώ παίρνω κάτι ακόμα κι αν δεν ξέρω εκείνη τη στιγμή ακριβώς τι είναι αυτό. Υπάρχει σίγουρα κάποια καταγραφή. Μπορεί να εμφανιστεί στην πορεία σε κάποιο ζήτημα που θα με απασχολήσει ή να παραμείνει σε κάποιο κουτί του μυαλού. Μπορώ να δώσω όμως ένα στίγμα ως προς τον τόπο. Τα τελευταία χρόνια με γοητεύει ή ακόμα καλύτερα με έλκει σημαντικά η τέχνη της Άπω Ανατολής. Κι όχι μόνο η ζωγραφική τους, τα μελάνια τους κλπ αλλά ακόμα και τα διακοσμητικά τους στοιχεία, ο σεβασμός στην τοποθέτησή των συνθέσεών τους. Γυρίζοντας πίσω προς τη Δύση όμως δεν μπορώ να μην σκεφτώ πόσο θαυμάζω τα σχέδια της Kollwitz, τα σβησίματα του Richter, τις μορφές του Κεσανλή, τα χρώματα και τη γραφή του Twombly, και τόσων άλλων καλλιτεχνών, πολλών και εν ζωή. Θα ήταν άδικο να αρχίσω να απαριθμώ γιατί είναι πάρα πολλοί και σίγουρα δεν θα καταφέρω να τους καταγράψω όλους.

-Ποια είναι τα «καθήκοντα» ενός καλλιτέχνη, στην σημερινή πραγματικότητα; (Ανέχεια, βία, πολιτιστική κρίση, κρίση αξιών…)

Το καθήκον είναι μια κάπως σκληρή λέξη την οποία δεν συνηθίζω να χρησιμοποιώ.
Νομίζω ότι καθήκον και τέχνη μαζί θα οδηγούσαν σε μία στράτευση με άγνωστο πρόσημο.
Η καθημερινότητα επηρεάζει κάθε άνθρωπο συνεπώς και όσους ασχολούνται με κάποια μορφή τέχνης. Ακόμα κι αν δεν απεικονίζεται στα έργα (αν μιλάμε για εικαστικά), σίγουρα αντανακλάται με κάποιο τρόπο σε αυτά, όπως συνέβαινε ανά να τους αιώνες σε κάθε εποχή. Δεν ξέρω αν ο ρόλος της τέχνης είναι να ασκεί πολιτική ή να θέτει ερωτήσεις ως προς αυτήν ή και τα δύο μαζί ή τίποτα. Κάποια στιγμή συζητώντας προηγούμενη δουλειά μου με ένα άτομο που εκτιμώ πολύ, μου είπε -ξέρεις Τίνα οι άνθρωποι κοιτάζοντας ένα έργο ίσως να έχουν ανάγκη να νιώσουν ανακούφιση, να νιώσουν την ομορφιά αντί να τους επιτείνεις το ζοφερό περιβάλλον το οποίο ήδη βιώνουν στην καθημερινότητά τους-. Το άκουσα και το κράτησα.

-Η τέχνη έχει απαντήσεις στους σύγχρονους προβληματισμούς;

Δεν ξέρω αν έχει απαντήσεις.
Ούτε μπορώ να προσδιορίσω το σκοπό της. Σίγουρα έχει να θέσει πάρα πολλές ερωτήσεις.

-Τι αποτελεί για εσάς έμπνευση; Σας επηρεάζει η καθημερινότητα;

Η καθημερινότητά μου πλέον είναι διαμορφωμένη γύρω από αυτό που κάνω. Άρα θα μπορούσα να πω ότι εδώ ταιριάζει περισσότερο 'η καθημερινότητά μου επηρεάζεται από τη ζωγραφική '. Γιατί κάτι που βλέπω ή σκέφτομαι μπορεί να με απασχολεί για ώρες ή να χρειάζεται να επιστρέφω σε κάποιο σημείο που δουλεύω σε διαφορετικές ώρες της μέρας. Όσον αφορά στα θέματα που επιλέγω, κινούμαι κατά κύριο λόγο γύρω από τον άνθρωπο μέσα από μνήμες, βιώματα, παρατηρήσεις και καταγραφές που έχουν προηγηθεί.

-Είστε στο χώρο της εκπαίδευσης ατόμων στο φάσμα του αυτισμού. Η ζωγραφική αποτελεί εργαλείο-«θεραπεία» για τα παιδιά με δυσκολίες;
Αυτή η ενασχόληση αποτελεί πρόκληση για εσάς; Υπάρχουν φορές που το αποτέλεσμα σας εκπλήσσει;

Θα προτιμούσα να αποφύγω το κεφάλαιο θεραπεία. Σε κάθε μορφή διδασκαλίας υπάρχουν αμφίδρομες δυνάμεις ανάμεσα σε καθηγητή/μαθητή. Οι δυνάμεις αυτές όταν το αντικείμενο διδασκαλίας, στην προκειμένη τουλάχιστον, είναι ένα ζωγραφικό έργο μετατοπίζονται ανάμεσα σε μαθητή/ καθηγητή/ ζωγραφικό έργο και διαγράφουν ποικίλες διαδρομές. Όταν μάλιστα έχεις να κάνεις με μία ζωγραφική διαδικασία που δεν περιλαμβάνει λεκτική επικοινωνία όλο το βάρος της ενέργειας που δημιουργείται πέφτει πάνω τους με αποτέλεσμα τα ερεθίσματα που προκύπτουν να έχουν τεράστιο μέγεθος. Επειδή όμως είναι μεγάλη η συζήτηση αυτή και δεν μπορεί να περιοριστεί σε λίγες γραμμές, θα αναφέρω αυτό που θεωρώ εγώ σημαντικότερο ως γνώση/πληροφορία/ βίωμα που απέκτησα και εγκαταστάθηκε μέσα μου ως προς την προσωπική μου δουλειά με τη ζωγραφική.
Προέρχεται από την επαφή με μαθητές μου στο φάσμα του αυτισμού και συμπυκνώνεται σε μία πρόταση. Να μην φοβάμαι τα έργα μου. Να μη φοβάμαι να επέμβω, να παρέμβω και να τολμήσω κάτι που θα μπορούσε να είναι καταστροφικό. Γιατί ναι μπορεί να αποβεί καταστροφικό αλλά παράλληλα ίσως είναι και ένα βήμα προς τα μπροστά. Επίσης να μη φοβάμαι να αποστασιοποιηθώ από αυτά. Σημασία έχει ότι η δημιουργική κατάσταση, αυτό που ήταν να εκφράσω και στη δεδομένη στιγμή να αποδώσω με τον τρόπο που μπορούσα, συνέβη• τη στιγμή που τελειώνει είναι ώρα να προχωρήσω παρακάτω. Χωρίς δεσμεύσεις, χωρίς τίποτα να με κρατάει πίσω στα προηγούμενα έργα. Το παραπάνω δεν σημαίνει ότι δεν παίρνω χρόνο να τα παρατηρήσω ακόμα και μετά από καιρό αφού τα έχω ολοκληρώσει γιατί συνεχίζω να δέχομαι πληροφορίες για το πριν και το μετά. Απλά δεν δένομαι μαζί τους γιατί μετά την ολοκλήρωσή τους έχουμε πλέον να ακολουθήσουμε διαφορετικούς δρόμους.