Το Φεστιβάλ Πριμαρόλια 2023, στην 5η του χρονιά, ταξιδεύει φέτος για πρώτη φορά στην Πάτρα, στο ιστορικό επίκεντρο των πριμαρολίων*, και φιλοξενείται στην εμβληματική Βίλα Κόλλα, στο campus του Πανεπιστημίου Πατρών (Κουκούλι). Με φετινή θεματική Παντοπικότητες/Glocalities, αποκωδικοποιεί τους κώδικες της μαύρης σταφίδας, εξερευνώντας την νεότερη ιστορία της πόλης, και παρουσιάζει μια σειρά εκδηλώσεων και δράσεων: την ετήσια έκθεση σύγχρονης τέχνης, πολυμεσική ιστορική έκθεση, εργαστήρια, εκδηλώσεις λόγου, roundtables για την τέχνη, την ιστορική έρευνα και τον ψηφιακό πολιτισμό, νέες συνεργασίες με άλλα φεστιβάλ και συναυλίες. Το Φεστιβάλ διοργανώνει ο Οργανισμός Πριμαρόλια σε συνδιοργάνωση με το Πανεπιστήμιο Πατρών – Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού, τελώντας υπό την αιγίδα και επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού και την αιγίδα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας.

* Πριμαρόλια: τα πρώτα καράβια με την νέα σοδειά και την καλύτερη ποιότητα μαύρης που αναχωρούσαν κατά τον 19ο αιώνα για τις αγορές της Ευρώπης, επιστρέφοντας «με πλούτο και πολιτισμό από την Εσπερίαν».

Το Φεστιβάλ Πριμαρόλια 2023 με νέα θεματική την «παντοπικότητα» (glocality), έναν γλωσσικό συνδυασμό του τοπικού και του παγκόσμιου, που τονίζει τόσο την φύση των πριμαρολίων όσο και τον πολιτισμικό και ιστορικό χαρακτήρα της μαύρης σταφίδας. Το φεστιβάλ, η ετήσια έκθεση σύγχρονης τέχνης με προσκεκλημένους καλλιτέχνες και η πολυμεσική ιστορική έκθεση διευρύνουν τη γκάμα προσεγγίσεων σε επίπεδο σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας, ιστορικής έρευνας και ταυτότητας τόπου. Με αφετηρία πρωτότυπο αρχειακό υλικό της εποχής, αποκαλύπτεται αφ’ ενός η παντοπικότητα της μαύρης σταφίδας και αφ’ ετέρου η «μυστική γλώσσα» επικοινωνίας του σταφιδικού κόσμου: οι κώδικες της μαύρης σταφίδας, κρυπτογραφημένοι πενταψήφιοι κώδικες επικοινωνίας με αντιστοιχίες σε φράσεις, βασισμένοι σε βίβλους της διεθνούς εμπορικής κρυπτογραφίας, αλλά και ιδιωτικούς κώδικες σταφιδεμπορικών οίκων της πόλης.

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ: (ISAXO) εις απάντησιν της επιστολής σας, (ACEUK) ο καιρός είναι ευνοϊκός

Η φετινή έκθεση σύγχρονης τέχνης εμπνέεται από τους παντοπικούς κώδικες της μαύρης σταφίδας. Έρχεται στη ζωή ως μια νέα ποιητική σύνθεση δύο ασύνδετων αρχειακών φράσεων-κωδίκων· ‘εις απάντησιν της επιστολής σας’ (ISAXO), ‘ο καιρός είναι ευνοϊκός’ (ACEUK).  Σε σύλληψη και συνεπιμέλεια των εικαστικών Νάνσυ Χαριτωνίδου και Βασίλη Ψαρρά, προσκαλεί 5 καλλιτέχνες από την Ελλάδα και την Αγγλία (Susan Collins, Αντώνης Βολανάκης, Ηλέκτρα Μάιπα, Κώστας Μπασάνος, Λιλή Χασιώτη), παρουσιάζοντας πρωτότυπα καλλιτεχνικά έργα (εγκαταστάσεις, ψηφιακή τέχνη, επιτελεστικά περιβάλλοντα) που εμπνέονται από το αρχείο και τον τόπο. Εμπνέεται από μια υποθετική αλλά ταυτόχρονα τόσο αληθινή εν εξελίξει κρυφή επικοινωνία – τα νοήματα ανοικτά. Ο συνδυασμός των δύο φράσεων (από πραγματικά αρχεία) δημιουργεί ένα νέο επιμελητικό μήνυμα· μια λανθάνουσα μνήμη, κρυμμένη τόσο καλά, σχεδόν ανύπαρκτη. Στα χέρια των φετινών καλλιτεχνών η αποκωδικοποίησή της. Στον καθιερωμένο δίγλωσσο κατάλογο της έκθεσης, φετινοί προσκεκλημένοι επιμελητές, καλλιτέχνες και ακαδημαϊκοί (Janis Jefferies, Ευριπίδης Ζαντίδης, Γιάννης Ζιώγας).

ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ: (AEFED) δυνάμεθα να συναγωνισθώμεν

Στην πολυμεσική ιστορική έκθεση «Αποκωδικοποιώντας την ιστορία της μαύρης σταφίδας», σε επιμέλεια του οργανισμού Πριμαρόλια, θα παρουσιαστεί αρχειακό υλικό, έγγραφα και αντικείμενα που σχετίζονται με την ιστορία της μαύρης σταφίδας. Παράλληλα, θα παρουσιαστεί υλικό από το νέο project Λεσχίδιον (με την αιγίδα και υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού) που υλοποιούν οι ομάδες προφορικής ιστορίας και ιστορικών τεκμηρίων του οργανισμού Πριμαρόλια, μια σύγχρονη κίνηση έρευνας, διάσωσης και ανάδειξης της συλλογικής σταφιδικής μνήμης της Πάτρας και της Αχαΐας.