Το κατά πόσο τα μέτρα θα αποδειχθούν αποτελεσματικά θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την τεχνική εφαρμογή τους, τη συνεργασία των ψηφιακών εταιρειών και τη δυνατότητα ουσιαστικού ελέγχου της ηλικίας των χρηστών, χωρίς να δημιουργούνται νέοι κίνδυνοι για την ιδιωτικότητά τους.
Σημαντικές αλλαγές στην πρόσβαση των ανηλίκων στα social media φέρνει το νέο νομοσχέδιο που προωθείται στη Βουλή. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται απαγόρευση χρήσης του Facebook, του Instagram, του TikTok και του LinkedIn για παιδιά κάτω των 15 ετών, με ειδικούς μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας και ελέγχου των λογαριασμών.
Στην τελική ευθεία για τη νομοθετική του έγκριση μπαίνει το νέο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων από τα social media , με την κυβέρνηση να προχωρά στην καθιέρωση ηλικιακού ορίου για τη χρήση δημοφιλών πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να εισαχθεί στη Βουλή την Τρίτη 13 Οκτωβρίου , ενώ στις 22 Οκτωβρίου προγραμματίζεται η συζήτηση και η ψηφοφορία στην Ολομέλεια. Εφόσον εγκριθεί, οι νέες ρυθμίσεις προβλέπεται να τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027 .
Τις βασικές προβλέψεις παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, παιδιά και έφηβοι κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να χρησιμοποιούν Facebook, Instagram, TikTok και LinkedIn , καθώς οι πλατφόρμες θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν διαδικασίες επιβεβαίωσης της ηλικίας των χρηστών.
Η απαγόρευση δεν θα περιορίζεται στη δημιουργία νέων προφίλ, αλλά θα αφορά και υφιστάμενους λογαριασμούς. Όταν διαπιστώνεται ότι ένας χρήστης δεν πληροί το ηλικιακό όριο, ο λογαριασμός του θα κλειδώνει αυτόματα.
Σε περιπτώσεις όπου η ηλικία δεν μπορεί να εξακριβωθεί άμεσα, θα εμφανίζεται στην οθόνη ένας κωδικός QR , μέσω του οποίου θα ζητείται επιβεβαίωση στοιχείων με τη χρήση του Kids Wallet ή του Gov.gr Wallet .
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου επισήμανε ότι η συγκεκριμένη διαδικασία συνδέεται και με τη γονική εποπτεία, καθώς η χρήση των ψηφιακών στοιχείων ενός γονέα θα μπορούσε να οδηγήσει σε έγκριση του λογαριασμού. Πρόκειται για μία από τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το νέο σύστημα ελέγχου.
Ένα ακόμη ζήτημα αφορά τη δυνατότητα παράκαμψης των περιορισμών μέσω VPN , δηλαδή υπηρεσιών που μπορούν να εμφανίζουν τη σύνδεση ενός χρήστη σαν να προέρχεται από άλλη χώρα.
Οι αρμόδιοι αναγνωρίζουν ότι κανένας τεχνολογικός μηχανισμός δεν μπορεί να αποκλείσει απόλυτα τέτοιες πρακτικές. Ωστόσο, εξετάζονται πρόσθετες ενδείξεις, όπως η χώρα προέλευσης των επαφών και τα στοιχεία σύνδεσης, ώστε να εντοπίζονται περιπτώσεις στις οποίες επιχειρείται καταστρατήγηση της απαγόρευσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ποια παιδιά θα επηρεαστούν από τις αλλαγές. Σύμφωνα με τις κυβερνητικές διευκρινίσεις, η ρύθμιση θα αφορά όσους έχουν γεννηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2013 και μετά .
Για τις ανάγκες εφαρμογής του νόμου, η συμπλήρωση του ηλικιακού ορίου θα υπολογίζεται με βάση το έτος γέννησης και όχι την ακριβή ημερομηνία γενεθλίων. Έτσι, η δυνατότητα πρόσβασης στις συγκεκριμένες πλατφόρμες θα αποκαθίσταται την 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο ο ανήλικος συμπληρώνει τα 15 του χρόνια.
Αντίθετα, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το 2012 ή νωρίτερα δεν θα εμπίπτουν στον αρχικό περιορισμό που προβλέπεται για το 2027.
Η ελληνική πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια περιορισμού των κινδύνων που συνδέονται με την υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων από παιδιά και εφήβους.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι στόχος είναι η μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης από τις οικογένειες στις ίδιες τις ψηφιακές πλατφόρμες , με την παράλληλη ενίσχυση του κρατικού ελέγχου.
Όπως υπενθύμισαν οι υπουργοί, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε θέσει το συγκεκριμένο ζήτημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο ήδη από το 2024, ζητώντας κοινές παρεμβάσεις για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Στην ίδια κατεύθυνση έχουν κινηθεί και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Δανία, η Ιταλία, η Γαλλία και η Ισπανία, ενώ σχετικές πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί και εκτός Ευρώπης, όπως στην Αυστραλία.
Η εμπειρία άλλων χωρών έχει αναδείξει τις δυσκολίες που παρουσιάζει η αποτελεσματική ταυτοποίηση της ηλικίας των χρηστών, αλλά και την ανάγκη να συνδυάζεται η προστασία των παιδιών με την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζονται επίσης προτάσεις για ειδικούς λογαριασμούς ανηλίκων ηλικίας 13 έως 15 ετών, οι οποίοι θα μπορούσαν να λειτουργούν υπό την εποπτεία των γονέων τους.
Ο Άκης Σκέρτσος διευκρίνισε ότι το ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο σχεδιάζεται ώστε να μπορεί να προσαρμόζεται σε μελλοντικές ευρωπαϊκές ρυθμίσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι σχετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αποτελούν ακόμη δεσμευτικό κανονισμό.
Σημαντικό μέρος της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας στηρίζεται στα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί για τη σχέση των ανηλίκων με τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης παρουσίασε ευρήματα από έρευνες του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου και στοιχεία του ΟΟΣΑ, τα οποία καταγράφουν ανησυχητικές τάσεις στη χρήση των κοινωνικών δικτύων από μαθητές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου αναφέρει υπερβολική ενασχόληση με τα social media , ενώ ένας στους πέντε 15χρονους εμφανίζει νευρικότητα, δυσκολία συγκέντρωσης ή ανασφάλεια όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του.
Παράλληλα, το 17% των ανηλίκων έχει βιώσει διαδικτυακό εκφοβισμό , ενώ περίπου τα μισά παιδιά αρχίζουν να χρησιμοποιούν κοινωνικά δίκτυα ήδη από την ηλικία των 10 έως 12 ετών.
Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και το γεγονός ότι ένας στους πέντε ανηλίκους περιορίζει δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός, τα προσωπικά ενδιαφέροντα και τα χόμπι, προκειμένου να αφιερώνει περισσότερο χρόνο στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Οι κυβερνητικοί εκπρόσωποι συνέδεσαν την υπερβολική χρήση των social media με δυσκολίες στην αυτορρύθμιση, στη συγκέντρωση και στην καθημερινή λειτουργικότητα των παιδιών.
Ο υπουργός Επικρατείας αναφέρθηκε επίσης στα αποτελέσματα του διεθνούς προγράμματος αξιολόγησης μαθητών PISA του ΟΟΣΑ, επισημαίνοντας ότι η προβληματική χρήση του διαδικτύου συνδέεται με δυσμενείς επιδόσεις σε μαθησιακές δεξιότητες.
Παρότι η σχέση ανάμεσα στον χρόνο οθόνης και στην ψυχική υγεία είναι σύνθετη και δεν συνεπάγεται ότι κάθε χρήση των κοινωνικών δικτύων προκαλεί βλάβη, η κυβέρνηση θεωρεί πως τα διαθέσιμα στοιχεία δικαιολογούν την υιοθέτηση αυστηρότερων κανόνων.
Με το νέο νομοσχέδιο, η Ελλάδα επιχειρεί να διαμορφώσει ένα πιο περιοριστικό περιβάλλον για την ψηφιακή παρουσία των παιδιών, δίνοντας έμφαση στην προστασία της ψυχικής υγείας, την πρόληψη του διαδικτυακού εκφοβισμού και τον περιορισμό της υπερβολικής χρήσης των social media .
Πηγή: patrisnews.com
