Εβδομήντα χρόνια – τόσα όσα

Συντάκτης:
Νίκη Τρουλλινού *

«Το παιδί έπεσε, σαν πεταλούδα θα 'λεγες στην αρχή και ύστερα βαρύ σαν πέτρα. Η κάννη του όπλου μου […].

Εριξα στον φούρνο έναν κουβά νερό που υπήρχε δίπλα, σκέπασα το πτώμα του παιδιού με μια κουβέρτα βουτηγμένη στο αίμα,
το φίλησα, έσπρωξα τη μητέρα κοντά του, την τύλιξα με το παλτό του αλεξιπτωτιστή που φορούσα και βγήκα».
Απόσπασμα, σελίδα 157, από το σπουδαίο μυθιστόρημα του Γιοράμ Κανιούκ με τίτλο «1948»
(εκδόσεις Πόλις, μετάφραση Μαρίζα Ντεκάστρο).

Βλέποντας τους νεκρούς και τους τραυματίες πάνω στα σύρματα της Γάζας, σχεδόν σαν αυτόματο κατέβασα από τη βιβλιοθήκη έναν ακόμα αγαπημένο Εβραίο συγγραφέα, τον Γιοράμ Κανιούκ. Γεννημένος στο Τελ Αβίβ, 1930, εκεί και πέθανε, το 2013.

Δεκαοκτάχρονος πήρε μέρος στον πόλεμο κατά των Αράβων και έγραψε μερικές από τις πιο σπαρακτικές σελίδες της λογοτεχνίας γι’ αυτόν ακριβώς τον πόλεμο – η εν ψυχρώ εκτέλεση, ανάμεσα σε άλλα, κατά τον πόλεμο της ανεξαρτησίας, ενός μικρού παιδιού δίπλα σ' έναν φούρνο…

Λες και ήθελε να ανατρέψει τόμους γραφτών που μιλούσαν για άλλους φούρνους, σε μέρες πολύ σκοτεινές για την ανθρώπινη Ιστορία, που στοίχισαν πενήντα εκατομμύρια νεκρούς όλων των εθνοτήτων.

Ο Κανιούκ, ώς το τέλος πιστός στη φυλή του και τη Σοά, κανείς δεν μπορεί να τον κατηγορήσει ότι πρόδωσε τους ομοεθνείς του, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να θρηνεί τον γείτονά του τον Αραβα.

Λίγο πριν πεθάνει κέρδισε στο δικαστήριο του Τελ Αβίβ το δικαίωμά του να μην αναγράφει η ισραηλινή του ταυτότητα θρήσκευμα.

Ανυπόταχτος, με οξεία κριτική ματιά, νιώθεις πως «τραβάνε» τα κείμενά του κατευθείαν από τη μεγάλη εβραϊκή παράδοση της Διασποράς, όταν το εβραϊκό πνεύμα γονιμοποιούσε σε Ευρώπη και Αμερική, με δύναμη, με απαράμιλλη μαστοριά τη Λογοτεχνία, τη Φιλοσοφία, τις Επιστήμες.

Ονόματα δεν χρειάζονται, ούτε χωράνε άλλωστε εύκολα. Και φτάνουμε εβδομήντα ολόκληρα -ή μόνο;- χρόνια μετά το 1948, εμείς, που δεν μισούμε το Ισραήλ, που θαυμάζουμε την εβραϊκή κουλτούρα, να νιώθουμε όλο και πιο μόνοι, ορφανοί σχεδόν, σκυμμένοι πάνω από το βιβλίο της Ντόριτ Ραμπινιάν, που καλά κρατεί το νήμα της συνέχειας.

Πώς και γιατί; Είναι μάλλον μια δύσκολη, πολύπλευρη ιστορία όπου κανείς, μα κανείς, δεν μπορεί να παίξει τον ρόλο του Πόντιου Πιλάτου.

*πεζογράφος
πηγη: www.efsyn.gr