Πότε πρέπει να αφαιρούνται τα λιπώματα;

Το λίπωμα αποτελεί καλοήθη όγκο που αναπτύσσεται στον υποδόριο ιστό, ακριβώς κάτω από το δέρμα. Έχει συνήθως μέγεθος 1–3 cm, αλλά ενίοτε φθάνει τα 10 εκατοστά ή και περισσότερο. Προκαλείται από τοπική υπερσυγκέντρωση λίπους, ως αποτέλεσμα του ταχέος πολλαπλασιασμού των κυττάρων του λιπώδους ιστού και συχνά περιβάλλεται από μια σκληρή μεμβράνη που ονομάζεται ινώδης κάψα. Είναι μαλακό στην αφή και την ψηλάφηση, λείο επιφανειακά, συχνά ασυμπτωματικό και ευκίνητο κατά την κλινική εξέταση.

Συχνότητα και εντοπισμός

Παρά το γεγονός ότι τα λιπώματα είναι δυνατό να εμφανιστούν σε οποιοδήποτε σημείο του ανθρώπινου σώματος, όπως στη ράχη ή στα άκρα, αλλά και σε κάθε ηλικία, συνήθως εμφανίζονται στο άνω ήμισυ του σώματος μετά την ηλικία των 30 ετών. Ο επιπολασμός τους στο γενικό πληθυσμό είναι 1/1.000, με τους άνδρες να επηρεάζονται δύο φορές συχνότερα από τις γυναίκες. Οι διεργασίες που οδηγούν στη δημιουργία ενός λιπώματος είναι άγνωστης αιτιολογίας για τη σύγχρονη ιατρική και ο μόνος προδιαθεσικός παράγοντας που αναγνωρίζουν οι ερευνητές είναι η γενετική προδιάθεση ή η κληρονομικότητα.

Τα λιπώματα διακρίνονται σε μονήρη και πολλαπλά. Πολλοί ασθενείς, κυρίως γυναίκες, έχουν μόνο ένα λίπωμα, ενώ λιγότεροι, κατά μεγαλύτερο ποσοστό άνδρες, αναπτύσσουν περισσότερα. Σπανίως συναντώνται περιστατικά στα οποία κάποιος εμφανίζει μεγάλο αριθμό λιπωμάτων στο σώμα του, μια ιατρική κατάσταση που είναι γνωστή ως λιπωμάτωση. Τα λιπώματα συνήθως δεν προκαλούν πόνο, εκτός αν πιέζουν κάποιο νεύρο ή ανήκουν σε μία σπάνια πιο ειδική μορφή, το αγγειολίπωμα (που περιέχει πολλά αγγεία) και είναι επώδυνο. Ενδέχεται, ωστόσο, να υπάρχουν και άλλα συνοδά συμπτώματα όπως αίσθημα βάρους, μούδιασμα, δυσκολία σε ορισμένες κινήσεις και αίσθημα πίεσης.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε στον ιατρό σας

Κατά βάση, τα λιπώματα δεν είναι απειλητικά για την υγεία του ανθρώπου, μεγαλώνουν αργά σε μέγεθος και δεν εξαλλάσσονται σε κακοήθειες. Ωστόσο, πρέπει να ενημερώσετε και να λάβετε άμεση εκτίμηση και αντιμετώπιση από τον ιατρό σας στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Όταν είναι ιδιαίτερα μεγάλα (>10 cm) ή μόλις αρχίσουν να μεγαλώνουνΌταν γίνουν συμπτωματικά, ιδιαίτερα εκείνα που βρίσκονται κοντά σε νεύρα ή αρθρώσειςΌταν παρατηρείται πολλαπλή λιπωμάτωση στο σώμαΌταν υπάρχει υποψία για λιποσάρκωμα, μια σπάνια κακοήθη νεοπλασία η οποία λαμβάνει χώρα εντός του λιπώδους ιστούΌταν έχουν επιμολυνθεί, έχουν μαζέψει υγρό ή γίνουν δύσοσμα.

Πώς τίθεται η διάγνωση

Η διάγνωση του λιπώματος γίνεται εύκολα με απλή εξέταση από τον ιατρό σας, ο οποίος θα λάβει υπόψη την τυπική εικόνα του: αν παρουσιάζει τοπικό οίδημα, κατά πόσο υποχωρεί στην πίεση με τα δάκτυλα, αν έχει μαλακό, σκληρό ή ακανόνιστο όγκο. Εφόσον το κρίνει απαραίτητο, μετά την κλινική εξέταση του λιπώματος ενδέχεται να σας παραπέμψει για απεικονιστικές εξετάσεις, όπως το υπερηχογράφημα μαλακών μορίων ή η μαγνητική τομογραφία (MRI) ή να ζητήσει να γίνει βιοψία.

Θεραπεία των λιπωμάτων

Εκτός από τους αισθητικούς λόγους, όταν ένα λίπωμα προκαλεί πόνο, δυσχεραίνει τις κινήσεις και επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου, όπως επίσης και όταν εγκυμονεί περαιτέρω κινδύνους για την υγεία, πρέπει να αφαιρείται χειρουργικά. Υπάρχουν 2 τρόποι αντιμετώπισης: η κλασική χειρουργική θεραπεία και η σύγχρονη θεραπεία με Laser.

Κλασική χειρουργική θεραπεία

Η κλασική μέθοδος γίνεται με τοπική αναισθησία για μικρά λιπώματα, αλλά με γενική αναισθησία σε μεγαλύτερα για την ολική αφαίρεσή τους. Η τομή στο δέρμα γίνεται τόσο μεγάλη όσο και το λίπωμα. Και στις δύο περιπτώσεις, ωστόσο, η μέθοδος είναι αρκετά επεμβατική και έχει το μειονέκτημα ότι δεν μπορεί να αποφευχθεί η μετεγχειρητική ουλή, ιδίως στα μεγαλύτερα λιπώματα. Επίσης, προϋποθέτει νοσηλεία και αυξημένο χρόνο και κόστος αποθεραπείας μέχρι την πλήρη επούλωση της τομής. Πιθανές υποτροπές θα επιβαρύνουν τον ασθενή και με το επιπρόσθετο οικονομικό κόστος.

Σύγχρονη θεραπεία με Laser   

Ως εναλλακτική επιλογή, τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται με επιτυχία η τεχνολογία του χειρουργικού Laser διοξειδίου του άνθρακα (CO2 Laser), σχεδόν χωρίς τομές, η οποία προσφέρει πλήρη ίαση χωρίς μεγάλα σημάδια, ουλές και πόνο. Για την αφαίρεση των λιπωμάτων δεν απαιτείται νοσηλεία, η επέμβαση γίνεται ως επί τω πλείστον με τοπική αναισθησία, πολλές φορές χωρίς ράμματα, με συνέπεια το αισθητικό αποτέλεσμα να είναι άριστο.

Μια πιο διεξοδική ανάλυση καθιστά εμφανές ότι τα πλεονεκτήματα και τα οφέλη από τη νέα, επαναστατική μέθοδο θεραπείας με Laser είναι πάρα πολλά και αγγίζουν κάθε πτυχή της συνολικής διαδικασίας. Από τα πλέον σημαντικά, η μέθοδος είναι ελάχιστα επεμβατική, σύντομη (διαρκεί 5 έως 15 λεπτά) και έχει λογικό κόστος. Επιπλέον, ενδείκνυται διότι:

Σε αντίθεση με την κλασική χειρουργική αφαίρεση των λιπωμάτων, δεν προκαλεί  πόνο, καθώς αποτελεί μια ανώδυνη μέθοδο, η οποία συνεπάγεται και την αποφυγή της γενικότερης δυσφορίας του ασθενούς.

Αποφεύγεται η αιμορραγία, καθώς το Laser προκαλεί πήξη-θρόμβωση των αιμοφόρων αγγείων. Ουσιαστικά τα σφραγίζει με αποτέλεσμα να μην χρειάζεται στη συνέχεια καυτηριασμός όπως στην κλασική επέμβαση με το νυστέρι.

Στις περισσότερες περιπτώσεις μπορεί να γίνει με τοπική αναισθησία. Αυτό προλαμβάνει τις πιο πολλές ανεπιθύμητες ενέργειες που μπορούν να προκληθούν από τη γενική αναισθησία και οδηγεί στην ταχεία επούλωση του τραύματος προσφέροντας άμεσο αποτέλεσμα.

Η χρήση Laser απαιτεί μηδενικό χρόνο νοσηλείας και έτσι αποφεύγονται οι χρονοβόρες διαδικασίες παντός τύπου από την παραμονή του ασθενούς στο χώρο νοσηλείας (κλινική ή νοσοκομείο) για έναν αριθμό ημερών σε κλινήρη κατάσταση. Το κόστος αποθεραπείας είναι επίσης μηδενικό, έχοντας ως αποτέλεσμα το χαμηλότερο οικονομικό προϋπολογισμό.

Συνήθως, δεν χρειάζεται λήψη αναλγητικών (παυσίπονα). Έτσι, αποφεύγεται η επιβάρυνση του οργανισμού με φάρμακα, ιδίως σε πάσχοντες από συνοδά νοσήματα, όπως στομαχικές διαταραχές, κοιλιακά άλγη κ.ά.  

Δεν απαιτείται ο ασθενής να χάσει χρόνο από την εργασία του, καθώς μπορεί να επιστρέψει σε αυτή την ίδια ημέρα! Και όχι μόνο αυτό, αλλά είναι επίσης ικανός να εκτελέσει όλες τις καθημερινές του δραστηριότητες. Ακόμη και μπάνιο μπορεί να κάνει την επόμενη κιόλας ημέρα.

Σχεδόν εκμηδενίζει τις πιθανότητες υποτροπής και, ως εκ τούτου, θεωρείται σήμερα η πλέον ασφαλής θεραπευτική επιλογή για την επίτευξη μόνιμου αποτελέσματος, χωρίς τον κίνδυνο επανεμφάνισης, που απαιτεί εκ νέου επίπονες θεραπευτικές διαδικασίες.

Το Laser προσφέρει άριστο αισθητικό αποτέλεσμα, επειδή αποφεύγονται οι μεγάλες τομές και οι δύσμορφες ουλές. Είναι η ιδανική τεχνική που αποτελεί σύμμαχο στη διατήρηση μετεγχειρητικά της αισθητικής εικόνας του ασθενούς.

Στη σύγχρονη ιατρική, η αφαίρεση των λιπωμάτων με τη χρήση LASER αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη μέθοδο αντιμετώπισης της νόσου, πολλά υποσχόμενη, η οποία καθίσταται επωφελής για το σύνολο των ασθενών που θα την επιλέξουν, καθώς έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να προσφέρει ένα άμεσο και εγγυημένο αποτέλεσμα.

Του Ιωάννη Δ. Δοντά MD, MSc, Γενικού Χειρούργου - Στρατιωτικού Ιατρού