Τρύγος στην Αχαΐα - Στο παραδοσιακό… πατητήρι ! -φωτο -

Η πιο σημαντική στιγμή του χρόνου για τη δουλειά των αμπελουργών και των οινοποιών είναι αναμφισβήτητα η ωρίμαση και ο τρύγος του σταφυλιού. Ο τρύγος είναι η τελευταία φάση της δραστηριότητας της αμπελοκομίας και αφορά το μάζεμα των σταφυλιών. Ο καθορισμός του χρόνου του τρυγητού έχει μεγάλη σημασία για την ποιότητα των σταφυλιών. Σε γενικές γραμμές γίνεται καθ΄ όλη τη διάρκεια του Σεπτεμβρίου. Ο τρύγος γίνεται χειρωνακτικά ή με μηχανικό τρόπο. Αναμφισβήτητα ο πρώτος τρόπος είναι και ο καλύτερος. Απαιτεί βέβαια πολλά άτομα που το καθένα θα πρέπει να έχει κι έναν συγκεκριμένο ρόλο.

 Οι τρυγητές που μαζεύουν τα σταφύλια ,για την κοπή των τσαμπιών χρησιμοποιούνται ειδικοί σουγιάδες, ψαλίδια ή λεπίδες., τα άτομα που μεταφέρουν τα τελάρα με τα σταφύλια , και τα τοποθετούν πάνω σε ρεμούλκες , φορτηγά και τέλος εκεί όπου θα πατηθούν … Στο πατητήρι, παραδοσιακά ! Το κόψιμο ενός τσαμπιού μοιάζει εύκολο πράγμα όμως στην πραγματικότητα δεν είναι αφού οι τρυγητές μένουν σκυμμένοι με τις ώρες και συνήθως κάτω από τον ήλιο, και πρέπει να προσέχουν ώστε κάθε τσαμπί να μένει ακέραιο αφού του αφαιρέσουν πρώτα ρόγες σάπιες ή πειραγμένες και βέβαια τα φύλλα. Τα καλάθια και τα τελάρα όπου συλλέγεται το σταφύλι θα πρέπει να είναι καθαρά και όχι ιδιαίτερα μεγάλα για να μην ταλαιπωρείται ο καρπός. Από εκεί και πέρα όσο πιο γρήγορα μετά τον τρύγο συνθλιβούν τα σταφύλια, τόσο μεγαλύτερες μπορούν να είναι οι προσδοκίες για καλής ποιότητας κρασί.

Τρύγος !

Ρωτήσαμε τους παλαιότερους για να μάθουν οι... νεότεροι !

Ο κ. Ηλίας Πολυζώης βάζει αμπέλια χρόνια , έμαθε δίπλα στον πατέρα του και συνεχίζει μαθαίνοντας πλέον την «τέχνη» στα παιδιά του και στα εγγόνια του και μιλά στο achaianews.gr για την διαδικασία.

"Εμείς ξεκινάμε το Μάρτιο μέχρι το Μάιο , και βάζουμε Ροδίτη. Μόλις ξεκινήσει να πετάει , το στυλώνουμε , μετά πετάει τα πρώτα βλαστάρια , τα κόβουμε και αφήνουμε ένα , το δένουμε στο παλούκι και όταν φτάσει 90 πόντους το κόβουμε , αυτό πετάει βλαστάρια δεξιά και αριστερά, εκεί εμείς τα στρίβουμε ανάλογα με την κατεύθυνση δεξιά και αριστερά στο σύρμα (για αυτό λέγονται και γραμμικά, στην ουσία έχει τρία σύρματα ένα στη μέση και δύο πάνω απο πενήντα πόντους για να κρατάει τα βλαστάρια αριστερά και δεξιά, παλαιότερα δεν υπήρχαν γραμμικά στο μέρος μας, δεν έμπαινε τρακτέρ μέσα, τα βγάζαμε στον ώμο με κοφίνι) . Την επόμενη χρονιά κόβουμε, αν έχει πετάξει το βλαστάρι δικά του βλαστάρια , κόβουμε ένα «ματάκι» αλλιώς το κόβουμε στο «τυφλό». Στο «τυφλό» που το κόβουμε πετάει ένα σταφυλάκι , δηλαδή το φύτευσες φέτος , του χρόνου θα έχεις σταφύλια . Θα βγάλει περίπου 200, 300 κιλά το στρέμμα. Στη συνέχεια πετάει δικά του βλαστάρια , που εμείς τα ονομάζουμε πύρους και αυτοί είναι σταφυλοκράτες, αυτοί φέρνουν τα σταφύλια.

Αρχίζει λοιπόν ο τρύγος το Σεπτέμβρη , μπαίνουμε στα χωράφια , έχουμε τελάρα και καθώς έχει τα σύρματα δεν μπορεί να περάσει ο εργάτης από τη μια πλευρά στην άλλη , κάθε αράδα θέλει και δύο εργάτες , ένας δεξιά , ένας αριστέρα. Κόβουν τα σταφύλια με προσοχή τα βάζουνε στα τελάρα, τα οποία είναι κάτω από τα κλήματα, για να μην δυσκολέψει η διαδικασία όταν θα περάσει το τρακτέρ. Περνάει το τρακτέρ με ειδική ρεμούλκα και φορτώνουν δύο άτομα και τα πηγαίνουν ή στο σπίτι τους για να πατήσουν να βγάλουν κρασί ή στον έμπορο για να τα πουλήσουν. Εγώ προσωπικά τα πηγαίνω σπίτι μου , καθώς εδώ και εξήντα χρόνια από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου πατάω σταφύλια, πάταγε και ο πατέρας μου. Πάμε με τον παραδοσιακό τρόπο καθώς θεωρώ πώς για μας είναι καλύτερος και φυσικά μας δίνει χαρά αφού το κάνουμε για το δικό μας κρασί, για το σπίτι μας!

Στήνουμε την κάδη , η κάδη πάντα να είναι ξύλινη, γιατί έχει θερμοκρασία και βράζει το τσίπουρο με το κρασί μέσα σε 24ώρες. Όχι πλαστικιά , ούτε τσιμεντένια η κάδη. Με το βαρέλι ξύλινο ( άλλοι βάζουν πλαστικό ή ακόμη καλύτερα ανοξείδωτο γιατί πλέον δύσκολα αν χαλάσει το βαρέλι μπουρούμε να βρούμε ξύλινο ειδικό για κρασί) και την κάδη ξύλινη μπορούμε να βγάλουμε το καλύτερο κρασί. Το πατάμε με τα πόδια σιγά -σιγά , μετά το αφήνουμε ηρεμεί , φουσκώνει το τσίπουρο επάνω και μένει το κρασί από κάτω. Κάτω στο βαρέλι στην κάνουλα για να βγει το κρασί έχουμε βάλει μια σαν σφαραγιά , φίλτρο, το οποίο δεν αφήνει για παράδειγμα τα σπόρια να πέσουν και σουρώνεται το κρασί καλά. Έχουμε βέβαια και χωνί που το ρίχνουμε μέσα στο βαρέλι για να μην πέσει τίποτα. Το βαρέλι δεν το γεμίζουμε όμως πάνω- πάνω το αφήνουμε κάτω γιατί το κρασί βράζει και αν το γεμίσουμε επάνω – επάνω τότε θα βράσει και θα χυθεί . Τουλάχιστον δύο ημέρες πρέπει να καθίσει κάτω από το στόμα του δοχείου για να βράσει , όταν πάρει τα πρώτα βρασίματα αρχίζει και πέφτει. Παίρνουμε τότε ένα δείγμα και το πηγαίνουμε στον οινολόγο εκεί θα μας πουν αν είναι δύνατο και αν πρέπει να το συμπληρώσουμε με ζάχαρη ή σταφίδα. Η σταφίδα βέβαια είναι καλύτερη. Θα το αφήσουμε μετά 50 με 60 μέρες και αφού έχει ησυχάσει το πάμε για δεύτερη φορά στον οινολόγο … Αν είναι όλα όπως πρέπει … αρχίζουμε μετά και πίνουμε και καταναλώνεται σιγά –σιγά !"

Η διαδικασία για το πετιμέζι !

Το υγιεινό υποκατάστατο της ζάχαρης και γιατρικό για τον... λαιμό που μας πονά !

"Προτού ρίξουμε φάρμακο για το μικρόβιο που έχει το σταφύλι βγάζουμε 50 με 60 κιλά για να φτιάξουμε πετιμέζι. Βάζουμε το μούστο στη φωτιά μαζί με στάχτη. Βράζει και σιγά -σιγά βγαίνει η ψίχα μαζί με τη στάχτη στο επάνω μέρος , το ξαφρίζουμε και αφού το βράσουμε δύο ώρες βγάζουμε τη στάχτη , κατεβάζουμε το καζάνι κάτω και το αφήνουμε να παγώσει, Όταν παγώσει αυτό κατακάθεται κάτω και την άλλη μέρα το βγάζουμε σιγά- σιγά αυτό που έχει κατακάτσει και το βάζουμε πάλι στο καζάνι και το βράζουμε . Το βράζουμε πάλι δύο τρείς ώρες μέχρι να δείξει προς το κόκκινο και να είναι πηχτό. Θα το δούμε πότε έχει «δέσει»  και το σταματάμε. Όταν το πετιμέζι «δέσει» καλά μπορούμε να το κρατήσουμε και 20 χρόνια δεν παθαίνει τίποτα !"